ถูกยืมเงินแล้วไม่คืน ต้องเริ่มทวงหนี้อย่างไรให้ถูกกฎหมาย

สรุปขั้นตอนทวงหนี้แบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่รวบรวมหลักฐาน ส่งหนังสือทวงถาม เจรจา ฟ้องคดี ไปจนถึงบังคับคดี

อัปเดต 08/08/2026 · อ่านประมาณ 7 นาที

ทวงหนี้อย่างไรให้ถูกกฎหมาย
สรุปสั้น ๆ: การทวงหนี้ไม่ใช่แค่โทรไปขอเงินคืน สิ่งสำคัญคือทำให้เห็นว่า “มีหนี้จริง หนี้ถึงกำหนดแล้ว และลูกหนี้ยังไม่ชำระ” พร้อมเก็บหลักฐานทุกขั้นตอน เผื่อต้องเจรจาหรือใช้สิทธิทางศาลภายหลัง

1. เริ่มจากรวบรวมหลักฐาน

เก็บสัญญากู้ ใบรับเงิน สลิปโอนเงิน แชต อีเมล ใบส่งสินค้า ใบแจ้งหนี้ และหลักฐานที่ลูกหนี้ยอมรับว่าเป็นหนี้ หากตกลงกันด้วยวาจา ให้เรียงเหตุการณ์ วันที่ จำนวนเงิน และบุคคลที่อยู่ในเหตุการณ์ไว้ทันที

อย่าแก้ไขหรือตัดต่อหลักฐานต้นฉบับ ควรสำรองไฟล์และจับภาพให้เห็นวันเวลา บัญชีผู้ส่ง และข้อความต่อเนื่องครบถ้วน

2. ตรวจว่าหนี้ถึงกำหนดหรือยัง

ดูวันครบกำหนดในสัญญาหรือใบแจ้งหนี้ หากไม่ได้กำหนดวันชัดเจน อาจต้องมีการบอกกล่าวให้ชำระก่อน เรื่องอายุความแตกต่างกันตามประเภทหนี้และข้อเท็จจริง จึงไม่ควรรอจนใกล้หมดเวลา เพราะการโทรหรือส่งข้อความทวงถามอย่างเดียวอาจไม่ได้ทำให้อายุความเริ่มใหม่เสมอไป

3. ส่งหนังสือทวงถามที่พิสูจน์ได้

หนังสือควรระบุคู่กรณี ที่มาของหนี้ ยอดเงิน วันครบกำหนด ช่องทางชำระ และกำหนดเวลาให้ตอบกลับอย่างสมเหตุสมผล ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับหรือช่องทางที่พิสูจน์การรับได้ และเก็บสำเนาพร้อมหลักฐานการส่ง

ใช้ถ้อยคำสุภาพ ตรงข้อเท็จจริง ไม่ข่มขู่ ไม่ประจาน และไม่เปิดเผยเรื่องหนี้ต่อบุคคลที่ไม่เกี่ยวข้อง

4. เจรจาได้ แต่ต้องเขียนให้ชัด

หากลูกหนี้ขอผ่อน ให้ทำข้อตกลงเป็นหนังสือ ระบุยอดคงเหลือ จำนวนงวด วันชำระ ดอกเบี้ยถ้ามี ผลเมื่อผิดนัด และลายมือชื่อคู่กรณี รับเงินแต่ละครั้งแล้วออกหลักฐานและระบุว่าเป็นการชำระส่วนใด

5. ฟ้องแล้วไม่ได้แปลว่าจะได้เงินทันที

ก่อนฟ้องควรประเมินมูลหนี้ พยานหลักฐาน ค่าใช้จ่าย อายุความ และทรัพย์สินของลูกหนี้ เมื่อได้คำพิพากษาหรือข้อตกลงตามกฎหมายแล้ว หากยังไม่ชำระ อาจต้องเข้าสู่ขั้นตอนสืบทรัพย์ ยึดหรืออายัดทรัพย์ และขายทอดตลาดตามกระบวนการบังคับคดี

เช็กลิสต์ก่อนพบทนาย

  • บัตรประชาชนหรือข้อมูลนิติบุคคลของคู่กรณี
  • สัญญา สลิป แชต ใบแจ้งหนี้ และหลักฐานการรับเงิน/สินค้า
  • ตารางยอดเงินต้น ดอกเบี้ย และยอดที่เคยชำระ
  • หนังสือทวงถามและหลักฐานการส่ง
  • ข้อมูลทรัพย์สินหรือแหล่งรายได้ของลูกหนี้เท่าที่ได้มาโดยชอบ
หมายเหตุสำคัญ: เนื้อหานี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะคดี กฎหมาย อายุความ เขตอำนาจ และเอกสารที่ใช้ อาจต่างกันตามข้อเท็จจริง ควรตรวจเอกสารก่อนดำเนินการ

คำถามที่พบบ่อย

ไม่มีสัญญากู้ ฟ้องได้หรือไม่?

อาจทำได้หากมีหลักฐานอื่นเพียงพอ แต่ผลขึ้นอยู่กับจำนวนเงิน รูปแบบนิติกรรม และข้อเท็จจริง เช่น สลิปโอน แชต หรือการรับสภาพหนี้ ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจหลักฐานก่อน

โพสต์ประจานลูกหนี้ได้ไหม?

ไม่ควร เพราะอาจกระทบสิทธิส่วนบุคคล ชื่อเสียง หรือเข้าข่ายความผิดอื่น ควรทวงถามเฉพาะคู่กรณีและใช้ช่องทางกฎหมาย

ชนะคดีแล้วได้เงินเลยหรือไม่?

ไม่เสมอไป หากลูกหนี้ไม่จ่ายเอง ต้องตรวจหาทรัพย์และดำเนินการบังคับคดีภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม: กรมบังคับคดี กระทรวงยุติธรรม (โปรดตรวจประกาศและขั้นตอนล่าสุดจากหน่วยงานโดยตรง)

ต้องการให้ช่วยตรวจเอกสารหรือประเมินขั้นตอน?

เตรียมเอกสารและลำดับเหตุการณ์เท่าที่มี แล้วติดต่อเพื่อประเมินข้อเท็จจริงก่อนตัดสินใจ

ปรึกษาเบื้องต้น ดูบริการที่เกี่ยวข้อง

อ่านเรื่องอื่นต่อ